|
|
|
Gdynia,
|
|
|
Śladami latarni polskiego Wybrzeża -
projekt międzyprzedmiotowy
Latarnia w Jarosławcu
DANE TECHNICZNE
• Wysokość wieży: 33,3 m
• Wysokość światła: 50,2 m n.p.m
• Zasięg światła: 23 Mm (42 km)
• Położenie geograficzne: 54° 32' 29'' N, 16° 32' 41'' E
• Charakterystyka światła: B(2) (9s)
• Światło: 0,45 + 2,05 + 0,45 + 6,05 = 1 s.
HISTORIA
Na początku XIX wieku, w miarę rozwoju żeglugi na Bałtyku, zaczęto zwracać uwagę na liczne katastrofy statków (szczególnie nocą) w rejonie pomiędzy Darłowem i Łebą.
W 1820 roku powstał pierwszy projekt wybudowania na najdalej wysuniętym w morze przylądku w okolicy Jarosławca drewnianej wieży o wysokości 16,3 m, na którą przy pomocy windy miała być podciągana lampa Argada. Projekt ten jednak nigdy nie został zrealizowany.
Następna propozycja przewidywała wybudowanie murowanego budynku o wysokości około 3,4 metra, na szczycie którego miała znajdować się w półokrągłej latemie optyka obrotowa, dająca światło przerywane o czasie świecenia 75 sekund i przerwie 45 sek.
W budynku miało się znaleźć dwuizbowe mieszkanie dla latarnika, a w podziemiach magazyn na olej wykorzystywany do lampy. W 1830 roku, na 30-metrowym wzgórzu oddalonym od morskiego brzegu około 400m, zakończono budowę latami według powyższego projektu. Budynek stawiał mistrz murarski ze Sławna - Widekowski, konstrukcje stalowe lampy wykonał mistrz kowalski Karol Winneg z Koszalina, a lustrzane szyby do oszklenia kopuły sprowadzono z manufaktury Schicker & Splittgerber.
Urządzenie optyczne składało się z piętnastu lamp zasilanych olejem rzepakowym, z parabolicznymi lustrami i mechanizmem obrotowym. Okazało się jednak, że latarnia w takim kształcie jest za niska i niewidoczna od strony morza, gdyż zasłaniał ją las otaczający wieś. Mieszkańcy wsi nie chcieli zgodzić się na wycięcie lasu, a na podwyższenie latami nie pozwalali architekci ze względu na zbyt słabe mury. W związku z powyższym, w 1835 roku podjęto decyzję o budowie nowej latarni, która będzie odpowiednio spełniała swoje zadanie. Stary budynek powiększono, przeznaczając go na mieszkania latarników, a południowo - zachodnią ścianę budynku połączono z nowo wybudowaną wieżą. Na okrągłej wieży, wybudowanej z czerwonej cegły z wyraźnie zaznaczonymi, gzymsami, czterema kondygnacjami umieszczono latemę, do której przeniesiono optykę z poprzedniej latami. Wysokość nowej wieży wraz z latemą wynosiła 33,3 m a lampa zasilana była olejem rzepakowym. W takiej formie latarnia przetrwała do dzisiaj, zmianie tylko ulegało jedynie zasilanie lampy, najpierw acetylenowe a od 1908 roku elektryczne. Wtedy też zainstalowano w latami syrenę przeciwmgielną.
W czasie drugiej wojny światowej budynek latami został poważnie zniszczony i nie można było jej uruchomić, zaraz po zakończeniu działań wojennych. Dopiero rok po wojnie zaczęła wskazywać swoim światłem właściwy kurs statkom, pływającym po wodach Bałtyku.
W latach siedemdziesiątych unowocześniono optykę latami wstawiając pracującą do dziś nowoczesną obrotową aparaturę typu AGA PRB-21 składającą się z czterech paneli z reflektorowymi żarówkami, która rozpoczęła swoje funkcjonowanie w lutym 1975 roku. Oprócz sygnałów świetlnych, od 1957 roku latarnia w Jarosławcu wysyła w eter radiowy sygnał rozpoznawczy "JA" (wg alfabetu Morse'a).
W 1996 roku Urząd Morski w Gdyni przeprowadził remont murów latami, uzupełniając braki cegieł gzymsów i ścian latami oraz pokrywając mury specjalną powłoką zabezpieczającą je przed szkodliwym działaniem czynników atmosferycznych. Zespół obiektów, na który składa się budynek latami morskiej i budynki gospodarcze, został, zgodnie z decyzją z dnia 30.08.1993 roku Państwowej Służby Ochrony Zabytków, wpisany do rejestru zabytków ówczesnego województwa słupskiego.
| |
|
|
|
|
|
